Jaworznickie krowy, które przeszły do historii

MB

Muzeum Sztygarka w Dąbrowie Górniczej wydało w zeszłym roku niezwykle ciekawą pozycję, która powinna zainteresować każdego miłośnika historii Jaworzna. Mowa tu o książce Inwentarze i lustracje Klucza Sławkowskiego z XVII i XVIII wieku zawierającej, jak sama nazwa wskazuje, źródła dotyczące Klucza Sławkowskiego, a więc jednego z dóbr biskupstwa krakowskiego, w skład którego wchodziło również Jaworzno i okoliczne wsie.

Książka zawiera cztery inwentarze z lat 1645, 1668, 1746, 1760 oraz jedną lustrację z 1789. Możemy w nich znaleźć między innymi opisy osad, karczm i lasów, nazwiska kmieci oraz ich powinności, a także wiele innych informacji, które mają ogromną historyczną wartość dla rekonstrukcji dziejów naszego miasta. Jedną z takich ciekawostek jest spis krów z jaworznickiego folwarku (inwentarz z roku 1760):

1 Kalina Rog ieden na doł, drugi do gory ogon bury? kusy
2 Płowucha Rogi do góry cienkie.
3 Gniadula Rogi do gory palczaste
4 Siwula Rożki małewieńczaste od gory ogon długi
5 Płowucha sama przez siebie. Rog ieden do gory drugi na doł
6 Krasula czerwono y biało Krasta
7 Płowucha Rogi kiemlate posobie
8 Boczula z płowa płatki dwa na bierce y Łopatce przedniey białe rogi rozłożyste.
9 krasula z Gniada Krasiata rogi małe rozłożyste.
10 Siwula Sama przez się Siwa rozki małe rozłożyste.
11 Płowa oko bure rogi do gory
12 Siwa Boczula rogi do kupy Krzywe

Inwentarze i lustracje Klucza Sławkowskiego z XVII i XVIII wieku, Dąbrowa Górnicza – Sławków 2013, s. 270.

Należy dodać, że Sławomir Witkowski i Jarosław Krajniewski, którzy przygotowali tekst do druku, zdecydowali się na zachowanie jego oryginalnej pisowni, co moim skromnym zdaniem jeszcze bardziej podwyższa wartość historyczną tej pozycji.

Książkę można nabyć w Muzeum w Chrzanowie za 28 zł (+ ewentualne koszty wysyłki).